Call for Voices: a Panel Debate on Representation, Diversity, and Equality in YA Literature.

Article by Jasper Hagenbeek

A Dutch version of this article can be found below the English text.

During the Boekids UP literature festival, Abdelkader Benali, Katherine Rundell, and Renée Watson held a panel discussion on representation, diversity and equality in young-adult literature. All three authors come from a background that, in their own words, is not the predominant ‘white’ culture seen in the fields of literature and publishing. As a panel, led by Stephanie Afrifa, they discussed the importance of these three themes in young-adult literature by looking back at how they experienced literature when they were young, how they currently experience this as authors, and how they would like to see the literary and publishing fields continue to grow and expand.

As a child, Renée felt that books rarely or never contained elements to which she could relate on a personal level. Renée referred to the Ramona Quimby series, a series of books which were set in her hometown of Portland, Oregon. She could recognise the street names, buildings, schools, parks, and so on, but the series didn’t contain a single character with a different background than the dominant ‘white’ culture. It’s not the first time that this book series is used to demonstrate the lack of diversity in literature, such as in this article on Publisher’s Weekly (http://blogs.publishersweekly.com/blogs/shelftalker/?p=409). Because she felt left out of these stories, Renée has now made it her personal mission to “[…] make sure characters with natural hair and dark skin get to live in literary Oregon too”.

For Abdelkader, books were his guide to understanding people. Fairy tales guided him especially, “[…] as they always revolve around outsiders that have to undergo a process or overcome an obstacle”. He could relate to these characters, and learnt lessons from them about people that grownups couldn’t teach him. In puberty, he learnt about something called ‘representation’. As the son of a Muslim Moroccan immigrant, he found there were very few fairy tales written by German storytellers about people with his background. That’s when and why Abdelkader decided he had to represent himself. He began with public readings but when he noticed people were really listening to him, he decided to try his hand at literary works and proved to be very successful.

During her childhood, Katherine lived in several very different countries and learnt to apply different (cultural) perspectives. To illustrate her mission in writing during the panel talk, she used the Bechdel test (https://bechdeltest.com/). This test is used in film and checks for three things: whether (1) the film has at least two (named) women in it, (2) the films have the two women speak to each other, (3) about something besides a man. Between 50 and 60% of the films fail this test, but many of the literary works still fail this test too. Katherine has made sure that in each of her books, she’s got “girls talking to girls about other girls”.

When Stephanie asked how the field of literature has changed, and whether it was more difficult to get (their) stories published 10 years ago, all three authors agreed. There is a shift coming about, but in a pace that is unacceptably slow. To demonstrate the current situation, Katherine referred to a survey that was performed in England. This survey showed that 32% of primary school kids in England are children of minority ethnic origins, but 4% of children’s characters in literature are of minority ethnic origins and only 1% of the protagonists in children’s literature are children of minority ethnic origins (article: https://www.theguardian.com/books/2018/jul/17/only-1-of-uk-childrens-books-feature-main-characters-of-colour). What is required to bring this change about, is a change in the established and conservative order of publishers. They are the gatekeepers of literature and have a crucial role in the shaping of the literary landscape. And by doing so, they indirectly help shape what is called the literary canon: the texts/books considered to be the most important and influential. The authors concluded that it is the responsibility of the publishers to ensure that other voices are offered a place on stage so that other (cultural) backgrounds than the current predominant culture get to be represented in (children’s) literature. One publisher in the audience responded that this was exactly her mission, which is why she’s founded Blossom Books (https://www.blossombooks.nl/). Another publisher, from Luitingh-Sijthoff (https://www.lsamsterdam.nl/), explained it is the quality of the story that determines whether a book is published. “Not only diversity or inclusivity, although important, but the story. Many years ago, I published a story about a homosexual man in the Victorian age. So it’s all there, only now the attention is shifting [to the voice of the minorities]”.

During the interaction with the audience, one teacher explained how a student in his primary-school class remarked that he hadn’t realised his Dutch teacher was actually Turkish. The teacher had just read one of Abdelkader’s books to his students and had to explain that he was still Dutch. He then came to understand that it was because of his background research, and the way that he read the book to his students, that the student had assumed he was Turkish. Abdelkader then stressed that authors always support teachers who use their books, as they too are gatekeepers and can show their students how large and diverse the world out there actually is. 

Sadly, the panel discussion then came to an end, but it was obvious to everyone present that this topic still held more interesting material for discussion. The audience’s eyes were opened to the literary world beyond what is currently mainstream and were eager to learn more from these authors and from each other. The evening was successful, humbling, and insightful, and left us as an audience with the mission to demand the full story, in every language and culture possible.

Roep om een Ander Geluid: een Panel Discussie over Representatie, Diversiteit en Gelijkheid in Young Adult Literatuur.

Auteur Jasper Hagenbeek

Tijdens het Boekids UP literatuur festival spraken Abdelkader Benali, Katherine Rundell en Renée Watson in een panel discussie over representatie, diversiteit en gelijkheid in young adult literatuur. De drie auteurs hebben allemaal een achtergrond die, in hun eigen woorden, verschilt van de overwegend ‘witte’ cultuur binnen de literatuur en de uitgeefwereld. Onder begeleiding van panelleidster Stephanie Afrifa bespraken ze het belang van deze drie thema’s door terug te kijken naar hoe zij als kind literatuur hebben ervaren, hoe ze dit tegenwoordig ervaren als auteur en hoe in hun ogen de literatuur en de uitgeefwereld kunnen blijven doorgroeien en zich verbreden.

Als kind had Renée het gevoel dat boeken zelden of nooit elementen bevatten waar ze zich op persoonlijk niveau tot kon relateren. Renée las bijvoorbeeld de Ramona Quimby boeken, een boekenserie die plaatsvond in Portland, Oregon, waar zij ook woonde. Ze herkende de namen van straten, gebouwen, scholen, parken en dergelijke, maar in de boeken kwam geen enkel personage voor met een andere (culturele) achtergrond dan de overheersende ‘witte’ cultuur. Het is niet voor het eerst dat deze serie gebruikt wordt als voorbeeld om het gebrek aan diversiteit in literatuur, zoals bijvoorbeeld in dit artikel van Publisher’s Weekly (http://blogs.publishersweekly.com/blogs/shelftalker/?p=409). Renée heeft het om deze reden haar persoonlijke missie gemaakt om “[…] ervoor te zorgen dat personages met natuurlijk haar en een donkere huid ook in literair Oregon een plek krijgen”.

Voor Abdelkader waren boeken een gids om mensen te leren begrijpen. Dit gold in het bijzonder voor sprookjes, “[…] omdat deze boeken altijd gaan over buitenstaanders die een proces moeten ondergaan of een obstakel moeten overwinnen”. Hij voelde een band met deze personages en leerde van hen wat volwassenen hem niet konden uitleggen over mensen. In de puberteit hoorde hij van het concept ‘representatie’. Als zoon van een Marokkaanse moslim gastarbeider viel het hem op dat er maar weinig Duitse sprookjesschrijvers over mensen met zijn achtergrond hadden geschreven. Dit was dan ook de reden en het moment waarop Abdelkader besloot dat hij zichzelf moest representeren. Hij begon bij openbare lezingen, maar toen hij merkte dat mensen daar naar hem luisterden, begon hij met het schrijven van inmiddels erg succesvolle boeken.

Tijdens haar jeugd heeft Katherine in meerdere, erg verschillende landen gewoond, waardoor zij in staat is verschillende (culturele) perspectieven toe te passen in haar werk. Als uitleg over haar missie als auteur tijdens de discussie noemde zij de Bechdel Test (https://bechdeltest.com/) als voorbeeld. Deze test wordt gebruikt voor films en beoordeelt de film op drie criteria: (1) of er twee vrouwen (met naam) in de film voorkomen, (2) of deze twee vrouwen met elkaar spreken in de film en (3) of deze vrouwen over iets anders praten dan enkel over een man. 50 tot 60% van de films slaagt niet voor deze test, maar dit geldt ook voor boeken. Dit is dan ook de reden dat Katherine er zorg voor draagt dat in ieder van haar boeken “meisjes praten met meisjes over andere meisjes”.

Toen Stephanie een vraag stelde over hoe het literair veld veranderd is ten opzichte van 10 jaar geleden, en of het moeilijker was om hun boeken toen gepubliceerd te krijgen, waren alle auteurs het eens. Er vindt een verandering plaats, maar in een tempo dat onacceptabel laag is. Om een beeld te vormen bij de huidige situatie, noemde Katherine een recent onderzoek in Engeland. Dit onderzoek wees uit dat 32% van de kinderen in het primair onderwijs, maar 4% van de personages in jeugdliteratuur en slechts 1% van de hoofdpersonages in jeugdliteratuur tot een etnische minderheid behoort (artikel: https://www.theguardian.com/books/2018/jul/17/only-1-of-uk-childrens-books-feature-main-characters-of-colour). Om een verandering teweeg te brengen, dient de gevestigde en conservatieve orde van uitgevers te worden aangekeken. Zij zijn de poortwachters van de literatuur en hebben daarom een cruciale rol in het vormen van het literaire landschap. Indirect geven ze daarmee ook de toon aan voor de literaire canon: de teksten/boeken die het meest belangrijk en invloedrijk worden geacht. De aanwezige auteurs concludeerden dat het de verantwoordelijkheid van de uitgevers is om een stem te geven aan andere geluiden. Op die manier krijgen ook andere (culturele) achtergronden dan de huidige overheersende cultuur de kans te worden vertegenwoordigd in de jeugdliteratuur. Een uitgever in het publiek antwoordde hierop dat dit exact haar bedoeling is, en dit de achterliggende reden was om haar uitgeverij Blossom Books op te richten (https://www.blossombooks.nl/). Een andere uitgever, van Luitingh-Sijthoff (www.lsamsterdam.nl) legde uit dat de kwaliteit van het verhaal de bepalende factor is of een boek wordt gepubliceerd. “Niet enkel diversiteit of inclusiviteit, hoewel ook belangrijk, maar het verhaal. Jaren geleden heb ik een verhaal uitgegeven over een homoseksuele man in het Victoriaanse Engeland. Het bestaat dus al, maar de aandacht verschuift nu [naar de stem van de minderheden]”.

Tijdens de interactie met het publiek vertelde een leerkracht over een van zijn leerlingen in groep 6. Nadat hij een van Abdelkaders boeken had voorgelezen, merkte een leerling op dat hij niet had gemerkt dat zijn leraar eigenlijk Turks was. De leerkracht kwam er toen achter dat het kwam door zijn achtergrondonderzoek bij het boek, en de wijze waarin hij het had voorgelezen, dat de leerling had aangenomen dat hij Turks was. Abdelkader benadrukte aan de hand van dit voorbeeld het belang van leerkrachten als poortwachters met de taak de grote en diverse wereld te tonen aan hun leerlingen. Hij kreeg bijval van zowel Renée als Katherine toen hij zei dat hij altijd leerkrachten en docenten die zijn boeken gebruiken voor hun lessen, zal steunen.

Hierna kwam het panel helaas tot een einde, maar het was duidelijk voor alle aanwezigen dat er nog veel meer interessants te zeggen viel over dit onderwerp. Mensen gaven aan dat hun ogen geopend waren voor de literaire wereld buiten de gangbare stromingen en wilden graag meer leren van de auteurs en van elkaar. De avond was dus een succes, vol van nieuwe inzichten en had ons als publiek na dit panel deelgenoot gemaakt van de missie om het volledige verhaal willen te horen, in iedere mogelijke taal en cultuur.